Incoterms ni nini na zinatumika vipi?
Incoterms (International Commercial Terms) ni masharti ya kimataifa ya biashara yanayoweka wazi ni nani analipa nini, nani anabeba hatari gani, na nani anawajibika na nyaraka gani katika biashara ya kimataifa. Yamewekwa na Chumba cha Kimataifa cha Biashara (ICC - International Chamber of Commerce). Incoterms 2020 yana masharti 11 ambayo yanagawana majukumu kati ya muuzaji (seller) na mnunuzi (buyer). Kila Incoterm inawakilishwa na herufi tatu.
FOB inatofautiana vipi na CIF?
FOB (Free on Board): Muuzaji analipa hadi bidhaa inapopanda kwenye meli bandarini ya asili. Mnunuzi analipa usafirishaji, bima, na gharama zote za baadaye. Hatari inabadilika wakati bidhaa inapoachia upau wa meli. CIF (Cost, Insurance and Freight): Muuzaji analipa hadi bandari ya marudio — analipia usafirishaji na bima. Lakini hatari inabadilika bado pale pale — bandarini ya asili. Kwa wafanyabiashara wa Afrika wanaoagiza, FOB mara nyingi ni bora zaidi kwa sababu unaweza kuchagua msafirishaji wako.
DDP ni nzuri kwa biashara ya Afrika?
DDP (Delivered Duty Paid) inamaanisha muuzaji analipa kila kitu. Kwa mnunuzi wa Afrika, DDP inaonekana rahisi — huhitaji kujali forodha au usafirishaji. Lakini shida ni: (1) Muuzaji wa kigeni asiyejua taratibu za forodha ya Afrika anaweza kuleta matatizo. (2) Bei ya bidhaa itakuwa juu zaidi. (3) Muuzaji anaweza kukupigia ovyo kwa gharama za ushuru anazopanga. Kwa ujumla, DAP au FOB ni bora kwa biashara ya Afrika.
Ni Incoterm ipi bora kwa wafanyabiashara wa Afrika?
Kwa wafanyabiashara wa Afrika wanaoagiza bidhaa: FOB ni bora kwa biashara ya baharini — unaweza kuchagua msafirishaji wako na kupata bei bora. FCA (Free Carrier) ni bora kwa biashara ya anga au multimodal. Epuka EXW (risky sana — unabeba hatari yote tangu kiwandani) na DDP (muuzaji anajua kidogo forodha ya Afrika). Kwa wafanyabiashara wa Afrika wanaouza: DAP au DDP zinaweza kukuwezesha kudai bei ya juu zaidi.
FCA inatofautiana vipi na FOB?
FCA (Free Carrier) inamaanisha muuzaji anawajibika hadi bidhaa inapokabidhiwa kwa msafirishaji wa kwanza mahali palipokubaliwa (kawaida ni kiwanda, ghala, au terminal). FCA inafaa zaidi kwa usafirishaji wa anga (airfreight) au kontena (containerized). FOB inafaa meli ya kawaida (bulk carriers). ICC inapendekeza FCA badala ya FOB kwa usafirishaji wa kontena kwa sababu kontena mara nyingi inafungwa kabla ya kuachia upau wa meli.